Zaloguj
Reklama

Skórne objawy chorób układu pokarmowego

Balsam do ciała dla mężczyzn
Fot. panthermedia
Balsam do ciała dla mężczyzn
(3)

Zmiany skórne to najbardziej widoczne dla człowieka sygnały alarmowe, mówiące o procesie chorobowym jaki toczy się w organizmie człowieka. Dotyczy to także rozwijających się chorób układu pokarmowego, które swoją obecność mogą zaznaczać także w postaci różnego rodzaju zmian na powierzchni skóry. Odpowiednia diagnoza pozwala na zastosowanie trafnego leczenia, gdyż niejednokrotnie podstawę leczenia zmian skórnych stanowi leczenie źródła problemu – w tym przypadku leczenie chorób układu pokarmowego.

Reklama

Spis treści:

  1. Nieswoiste choroby zapalne jelit
  2. Opryszczkowate zapalenie skóry a choroba trzewna
  3. Zakażenia przewodu pokarmowego a zmiany skórne
  4. Wątroba i trzustka
  5. Zespoły paraneoplastyczne

Choroby układu pokarmowego wielokrotnie znajdują swoje odzwierciedlenie w patologicznych zmianach skórnych. Objawy pojawiające się w obrębie powłok skórnych w większości przypadków poprzedzone są objawami gastroenterologicznymi, jednak w części przypadków wyprzedzają one dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Korelacja pomiędzy chorobami układu pokarmowego a objawami ze strony skóry, dochodzić może nawet do 34%, stąd niezwykle ważna jest współpraca pomiędzy specjalistami z zakresu dermatologii oraz gastroenterologii.

Nieswoiste choroby zapalne jelit 

W grupie chorób kryjących się pod nazwą nieswoistych chorób zapalnych jelit, znajdujemy schorzenia takie jak choroba Leśniewskiego – Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG).

Rumień guzowaty jest jednym z dwóch (obok piodermy zgorzelinowej), najczęstszym objawem skórnym występującym w toku rozwoju tych chorób. Sam rumień to rodzaj niespecyficznej reakcji, będącej efektem nadwrażliwości komórkowej. Przyczynami wstąpienia rumienia guzowatego, mogą być niektóre leki, współistniejąca sarkoidoza, zesztywniejące zapalenie stawów. W wielu przypadkach jednak etiologia pojawienia się rumienia guzowatego nie jest poznana i wyjaśniona. Charakterystycznym objawem są czerwonobrunatne guzy zapalne o średnicy 1-5 cm, które lokalizują się głównie na przedniej powierzchni podudzi lub – rzadziej – na przedramionach. W obrazie histologicznym zmiany te opisywane są jako ograniczone zapalenie tkanki tłuszczowej podskórnej. Do charakterystycznych cech zmian guzowatych zalicza się ich samoistne ustępowanie po okresie około 2 tygodni, kiedy to zmiany ulegają spłaszczeniu i bledną. Dodatkowymi objawami podczas pojawienia się zmian, mogą być stany gorączkowe, powiększenie węzłów chłonnych oraz ogólne złe samopoczucie.

Pioderma zgorzelinowa znacznie częściej jest współistniejącym objawem choroby WZJG. W obrazie klinicznym przedstawia się jak gwałtowne oraz szerzące się owrzodzenia, które charakteryzują się słabo zaznaczonymi granicami, nieregularnym brzegiem, tkliwością i bolesnością oraz okresem utrzymywania się nawet do kilku miesięcy, bądź nawet lat. Nie ma charakterystycznego obszaru ciała, na jakim zmiany mogą się pojawić.

Zespół Sweeta stanowi rzadką postać piodermii zgorzelinowej, charakteryzującą się ostrą neutrofilową dermatozą, gdzie w obrazie klinicznym obserwuje się bolesne, rumieniowo – obrzękowe bądź też guzowate nacieki, które zlokalizowane są na skórze twarzy, tułowia, szyi oraz kończyn, w typowym układzie. Dodatkowo, można obserwować gorączkę oraz bóle stawów i uogólnione złe samopoczucie.

Afty jako objaw stanu zapalnego jamy ustnej także są symptomem występującym w toku choroby Leśniewskiego – Crohna i WZHG. Do charakterystycznych cech należą tu płytkie nadżerki śluzówki z rumieniowatą obwódką o dużej bolesności.

Łuszczyca pospolita jest jedną z najpowszechniejszych dermatoz o charakterze grudkowo – złuszczających, która występuje u około 2% do 3% osób w populacji. W kontekście nieswoistych chorób zapalnych jelit, około 11% osób, cierpi także na łuszczę, której charakterystyczne objawy to rumieniowe grudki pokryte warstwą łuski, o typowych miejscach występowania – łokcie, kolana oraz okolica lędźwiowo – krzyżowa. Łuszczyca występuje jednak znacznie częściej jako choroba współistniejąca w innych schorzeniach (takich jak na przykład bielactwo), stąd też powiązanie łuszczycy w nieswoistych chorobach zapalnych jelit, nie jest medycznie do końca jasne. Warto jednak zwrócić uwagę na autoimmunologiczne podłoże oby typów schorzeń.

Opryszczkowate zapalenie skóry a choroba trzewna 

Opryszczkowate zapalenie skóry, zwane inaczej chorobą Duhringa jest chorobą autoimmunologiczną, należącą do grupy pemfigoidu. Objawami są rumienie, pęcherze, grudki, krosty, a w niektórych przypadkach nawet bąble czy pokrzywka, występujące na obszarach wyprostnych ciała, jak łokcie, kolana, kark, ramiona oraz pośladki. Dodatkowym objawem jest uporczywy świąd i pieczenie w okolicach zajętych wykwitami. Nazwa przypisana do schorzenia, mylnie może sugerować powiązanie z wirusami Herpesviridae, jednak odniesienie to wiąże się ze specyficznym, wianuszkowym ułożeniem wykwitów skórnych. Niemniej jednak, znaczna większość chorujących na chorobę Duhringa, ma charakterystyczne zmiany anatomiczne w jelicie cienkim, w postaci spłaszczonych kosmków jelitowych (charakterystycznych dla celiakii). Choroba Duhringa jest zespołem zaburzeń jelitowo-skórnych, gdzie wraz z charakterystycznymi zmianami skórnym występuje glutenozależna enteropatia, zazwyczaj bezobjawowa klinicznie.

Zakażenia przewodu pokarmowego a zmiany skórne 

Zakażenia pasożytnicze układu pokarmowego nie są rzadkością i tak, zarówno zakażenie owsikiem, glistą ludzką jak i tasiemcem, wywołują objawy skórne w postaci pokrzywki lub innych odczynów alergicznych, które mają charakter przewlekły oraz nawrotowy. Głównym powodem tego typu reakcji jest aktywacja eozynofilów.

Zakażenia bakteryjne, szczepami takimi jak Salmonella, Shigella, Yersinia czy Campylobacter, mogą być przyczyną powstawania zmian typu rumienia guzowatego czy też piodermii zgorzelinowej.

Istnieją również hipotezy mówiące o tym, że zakażenie Helicobacter pylori, może wywoływać stany zapalne błony śluzowej żołądka, czego skutkiem może być rozwój trądziku różowatego.

Wątroba i trzustka 

Osoby cierpiące na choroby wątroby oraz trzustki, także są obarczone ryzykiem pojawienia się zmian skórnych. Liszaj płaski jest przykładem charakterystycznego objawu skórnego w przebiegu chorób wątroby, takich jak autoimmunologiczne zapalenie wątroby, pierwotna marskość żółciowa oraz z wirusowe zapalenie wątroby głównie spowodowanymi przez HCV.

Często w przebiegu wirusowego zapalenia wątroby typu C, pojawia się hiperergiczna plamica, która w obrazie klinicznym objawia się pod postacią grudek krwotocznych oraz pęcherzy.

Marskość wątroby objawia się charakterystycznie w postaci rumienia dłoniowego, gwieździstych teleangiektazji zlokalizowanych najczęściej na szyi i w górnej części klatki piersiowej.

Choroby trzustki natomiast, mogą manifestować się pod postacią objawów skórnych takich jak bolesne oraz niebolesne guzki, które na początku zaobserwować można na kończynach – potem ich rozsiew dotyka także tułów i pośladki.

Zespoły paraneoplastyczne 

Pod terminem zespołu neoparaplastycznego kryją się objawy towarzyszące nowotworom, które występują niezależnie od jego umiejscowienia i wzrostu. Zazwyczaj jest to swoista reakcja autoimmunologiczna organizmu, spowodowana krążeniem substancji aktywnych wydzielanych przez nowotwór, w krwiobiegu.

Schorzenia nowotworowe stanowią odrębny temat, który swoim zakresem obejmuje wiele różnych układów organizmu człowieka. Niestety także powłoki skórne mogą stać się polem manifestu zmian, pod wielorakimi postaciami. Istnieje bowiem bardzo wiele rodzajów objawów skórnych wywołanych przez toczący się w organizmie nowotwór, szczególnie jeśli mamy do czynienia z nowotworem atakującym układ pokarmowy. Do najczęściej występujących zespołów praneoplastycznych zalicza się rogowacenie ciemne, nekrolityczny rumień wędrujący, zespół Lesera-Trelata, zespół Muira-Torre’a, zespół Peutza-Jeghersa, zespół Cronkhite’a-Canady, pęcherzycę paraneoplastyczną czy uogólniony ziarniniak obrączkowaty.

Warto jednak wspomnieć, że w niektórych przypadkach objawy skórne nie są efektem działania nowotworu a stanowią jego zwiastun i powinny być traktowane jako sygnał alarmowy.

Prawidłowe odczytanie przez specjalistę zmian skórnych stanowi połowę drogi do trafnej diagnozy. Wiele chorób, w tym także chorób dotykających układ pokarmowy, manifestuje swoją obecność na skórze człowieka. Czasami stanowią one informację o już toczącym się procesie chorobowym choć w niektórych przypadkach mogą stanowić zwiastun i świadczyć o ryzyku rozwoju danego schorzenia. [1]

Piśmiennictwo

Źródło tekstu:

  • [1] www.dermatologia-praktyczna.pl/a3659/Zmiany-skorne-w-przebiegu-chorob-ukladu-pokarmowego.html/m139
    Źródło: Bienias W., Kaszuba A.: Zmiany skórne w przebiegu chorób układu pokarmowego. Gastroenterologia Praktyczna 2012; 1 (14): 68-76.

Kategorie ICD:

Kategorie ATC:


Reklama
(3)
Komentarze