Zaloguj
Reklama

Psychodermatologia: dyscyplina naukowa, która pomoże Twojemu dziecku

Wizyta z dzieckiem u psychologa
Fot. Shutterstock
Wizyta z dzieckiem u psychologa
(0)

Schorzenia dermatologiczne często przybierają formę chorób przewlekłych, oddziałując tym samym na jakość życia chorującego oraz na jego psychikę. Zależności pomiędzy tymi dwoma sferami życia – fizycznością oraz psychiką – są stwierdzone. Zarówno psychika oddziałuje na ciało, mogąc generować powstawanie schorzeń dermatologicznych, jak i stan fizyczny ma duży wpływ na psychikę. Szczególne znaczenie ma to dla wieku dziecięcego, kiedy dochodzi do kształtowania się nawyków, które często towarzyszą człowiekowi w toku jego życia.

Reklama

Stan psychiczny odgrywa bardzo znaczącą rolę w przebiegu wielu schorzeń, zwłaszcza kiedy mamy do czynienia ze schorzeniami natury przewlekłej. Wzajemne oddziaływanie stanu fizycznego i psychicznego jest nierozerwalne, co powoduje, że jedna sfera napędza drugą, doprowadzając w konsekwencji do tego, że sytuacja, w jakiej znajduje się człowiek dotknięty chorobą, staje się w jego oczach sytuacją bez wyjścia. Pozostaje to w ścisłej korelacji z jakością życia i nie pozwala w pełni korzystać z możliwości, jakie posiada dana jednostka. Bardzo duży wpływ na stan naszej psychiki ma zwłaszcza nasz wygląd i to, jak się czujemy we własnej skórze, stąd wszelkie zmiany dotykające skóry, szczególnie te w widocznych miejscach, stają się często przyczyną odizolowania społecznego, napiętnowania czy stygmatyzowania z powodu różnego rodzaju stereotypów zakorzenionych w myśleniu otoczenia [1].

Psychodermatologia

Dotykając pogranicza dziedzin takich jak psychologia, psychiatria, dermatologia, kosmetologia i medycyna estetyczna, pojawia się nowy aspekt warty uwagi, jakim jest psychodermatologia, czyli skupienie się na psychicznych skutkach chorób i zaburzeń dermatologicznych [1]. Jest to nauka stosunkowo młoda, bazująca na badaniu związków i wzajemnych interakcji, jakie zachodzą pomiędzy procesami emocjonalnymi a chorobami skóry. Udokumentowany wpływ czynników psychospołecznych na efekty terapii biologicznej jest podstawą dla rozwoju badań nad tego typu relacjami i związkami, a sama medycyna psychosomatyczna urosła do rangi subdyscypliny, która w niektórych krajach jest nauką certyfikowaną [2].

W kontekście biologicznym funkcjonowania naszego organizmu zwrócono uwagę na znaczącą rolę interakcji bazujących na wspólnych neurohormonach i neuromediatorach obecnych w skórze, w ośrodkowym układzie nerwowym i w układzie odpornościowym. Zauważono także powiązania pomiędzy układem neuroendokrynnym, układem odpornościowym oraz skórą, a interakcje zachodzące na tej linii pozostają wielokierunkowe – zarówno stres ma wpływ na rozwój i pogłębianie się schorzeń dermatologicznych, jak również choroby skóry stawać się mogą przyczyną chorób i zaburzeń na tle psychicznym [1].

Choroby skóry a otoczenie

Częstą reakcją otoczenia na osobę z widoczną chorobą skóry jest odrzucenie – traktowanie chorego jak „brudnego”, jak osobę, która nie przestrzega zasad higieny, strach przez nim i jego chorobą pomimo tego, że większość schorzeń z tego zakresu jest niezakaźna i nie ma możliwości przejęcia choroby. To wszystko potęguje się szczególnie, jeśli mamy do czynienia z chorobą przewlekłą, a chory spotyka się z takim podejściem otoczenia przez większość czasu. Generuje to potrzebę całościowego podejścia w terapii, wykorzystując zarówno farmakoterapię zmian powstałych w wyniku choroby, jak również oddziaływania psychoterapeutyczne względem danego pacjenta [1].

Psychodermatozy

W tej grupie zaburzeń doszukać można się wielu podziałów, jednak najczęściej mówi się o trzech kategoriach, takich jak: zaburzenia natury psychofizjologicznej, zaburzenia psychiczne jako wtórne do schorzeń dermatologicznych oraz zaburzenia psychiczne jako pierwotne dla chorób dermatologicznych i manifestujące się na skórze. Mówiąc o psychodermatozach, zalicza się do tej grupy choroby, które w wyniku przeżywanego stresu mogą się rozwijać lub też nasilać swoje objawy. Próbą wyjaśnienia tych zależności jest model nerwowo-immunologiczno-skórno-endokrynologiczny, jednak badania nad wzajemnymi zależnościami ciągle trwają ze względu na niejasność zachodzących procesów [2].

fot. panthermedia

AZS

Atopowe zapalenie skóry jest jedną z najczęstszych chorób psychodermatologicznych, z jaką spotykają się specjaliści – a szczególnie, w pierwszej kolejności, alergolodzy. Charakterystyczne dla AZSzmiany skórne będące nadmierną odpowiedzią organizmu na nieswoiste alergeny obecne w środowisku. W patogenezie podkreślana jest rola stresu, co wywnioskowano na podstawie obecności zwiększonej liczby komórek Th2 w niezmienionej skórze chorych względem osób zdrowych. Co więcej: zjawisko to obserwowane jest już we wczesnym dzieciństwie. Jak wykazują badania, stres ma również wpływ na zaostrzenie się zmian już obecnych, co więcej  dochodzi do zmniejszenia liczby włókien nerwowych w obszarze zmienionym chorobowo, czyli do modyfikacji unerwienia oraz układu serologicznego. Czynniki psychologiczne i fizjologiczne nie są jednak jednokierunkowe, stąd u dzieci, które borykają się z AZS, stwierdza się także obecność zaburzeń natury emocjonalnej oraz zaburzenia zachowania. W opiece nad dzieckiem z problemami skórnymi warto także zwrócić uwagę na rolę rodziców. Opierając się na badaniach prowadzonych w Wielkiej Brytanii, zauważono, że opieka nad dzieckiem z AZS, jego drażliwość, niepokój, a także ciągłe dbanie o wygląd skóry i jej odpowiednia pielęgnacja powoduje, szczególnie u matek, przemęczenie oraz jest przyczyną stresu [1].

Podobne korelacje pomiędzy stanem psychicznym a fizycznym u pacjentów dermatologicznych zauważano także w innych schorzeniach alergicznych skóry, takich jak pokrzywka czy wyprysk skórny [1].

Piśmiennictwo

Źródło tekstu:

  • [1] A. Zalewska-Janowska: Psychodermatologia w alergologii. „Alergia Astma Immunologia” 2010, nr 15(3), s. 109-117.
    [2] I. Makowska, A. Gmitrowicz: Psychodermatologia – pogranicze dermatologii, psychiatrii i psychologii. „Psychiatria i psychologia kliniczna” 2014, nr 14(2), s. 100–105.
    [3] H. Korabel, D. Dudek, A. Jaworek, A. Wojas-Pelc: Psychodermatologia psychologiczne i psychiatryczne aspekty w dermatologii. „Przegląd Lekarski” 2008, nr 65(5), s. 244.

Adres www źródła:

Kategorie ICD:


Reklama
(0)
Komentarze