Zaloguj
Reklama

Zespół DRESS – co należy o nim wiedzieć?

Zespół DRESS – co należy o nim wiedzieć?
Fot. pantherstock
(0)

Skutkiem stosowania produktów leczniczych może być pojawienie się negatywnych skutków ubocznych – jednym z nich jest zespół DRESS znany jako zespół nadwrażliwości podczas stosowania niektórych produktów leczniczych.

Reklama

Zespół DRESS (z ang. Drug Rash with Eosinophilia and Systemie Syndrome) to nazwa zespołu chorobowego objawiającego się tzw. osutką polekową, której towarzyszy eozynofilia. Zespół DRESS zaliczany jest do tzw. silnych reakcji nadwrażliwości na leki. Występuje stosunkowo rzadko, charakteryzując się przy tym specyficznymi objawami. Reakcje polekowe, objawiające się jako silna nadwrażliwość, mogą wynikać ze sposobu uwalniania się substancji czynnej w leki czy uczulenia na którykolwiek ze składników produktu (np. substancji dodatkowych, konserwantów).

Nadwrażliwość może dotknąć każdego narządu, jednak w większości przypadków objawy pojawiają się na skórze. Zespół DRESS  występuje po podaniu leków przeciwdrgawkowych. Pierwsze wzmianki o możliwym wywołaniu działań niepożądanych przez fenytoinę i inne leki przeciwdrgawkowe opisali Saltzstein i Ackerman. Objawy, podobne do tych opisanych przez Saltzsteina i Ackermana, zaczęto również obserwować po podaniu takich produktów jak allopurinol, cefalosporyny, leki przeciwzapalne i pochodne sulfonamidów. Stąd w literaturze można spotkać dodatkowe rozszerzenia nazwy zespołu DRESS-DIHS (Drug Inducated Hypersensitivity Syndrome), DRESS/DIHS, HSS (Hypersensitivity Syndrome), HSS/DRESS.  Pierwszy raz termin DRESS zaproponował dermatolog Bocquet w 1996 roku.

Objawy kliniczne i częstotliwość występowania

Nadwrażliwość na leki objawiająca się jako zespół DRESS mieści się w przedziale 1/1000 do 1/10000 osób, które zażywały leki. Śmiertelność zespołu DRESS może sięgać nawet 10%. Wysoki poziom śmiertelności wynika przede wszystkim z faktu, że zespół DRESS pojawia się nie tylko na skórze, ale dotyka również narządów wewnętrznych. Co ważne, objawy zespołu DRESS nie występują od razu po spożyciu określonego produktu leczniczego – jak podają dane kliniczne, mogą pojawić się nawet 8 tygodni po spożyciu produktu leczniczego.

fot. panthermedia

Obraz kliniczny zespołu DRESS

Obraz kliniczny choroby jest zmienny, co skutkuje problemami z postawieniem jednoznacznej diagnozy.  Cechą charakterystyczną zespołu DRESS jest pojawienie się zmian skórnych – wykwitów skórnych, które przybierają postać ostrej lub rumieniowatej wysypki z silną tendencją do zlewania się. Tego typu zmiany po zlewaniu się mogą doprowadzać do obrzęków. Kolejnym, charakterystycznym objawem zespołu DRESS jest złuszczanie się naskórka z towarzyszącymi objawami, takimi jak bąble, zmiany o typie rumienia wielopostaciowego, grudki, krosty a nawet zmiany przypominające liszaj. Co ciekawe, istnieją opisane przypadki zespołu DRESS, w którym nie odnotowano objawów skórnych.  Kolejne objawy, które można zaobserwować u chorych, to zmiany w obrazie krwi, którym może towarzyszyć leku cytoza, monocytoza czy neutrofilia. Zespół DRESS może również obejmować narządy wewnętrzne – wątrobę, nerki, płuca, trzustkę, przewód pokarmowy, śledzionę. Niestety ze względu na rozległość objawów jednoznaczna diagnoza jest trudna do postawienia, stąd według danych literaturowych warto opierać się na kryteriach Bocqueta, które pozwalają na łatwiejsze zdiagnozowanie choroby. Patogeneza choroby nie jest jednak w pełni poznana. Poza lekami, takimi jak karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, allopurynol czy antybiotyki (np. sulfonamidy), zespół DRESS mogą też wywoływać wirus Epstein-Barr, cytomegalowirus, wirus zapalenia wątroby typu A, B, C, gruźlica, toksoplazmoza, borelioza, parwowirus B19 czy również choroba Stilla. Przebieg reakcji nadwrażliwości i stopień jego nasilenia zależy od indywidualnych predyspozycji pacjenta, choć według wielu naukowców dużą rolę odgrywa prawidłowe funkcjonowanie antygenów układu zgodności tkankowej – HLA. W przypadku nieprawidłowego funkcjonowania HLA istnieje ryzyko zaburzenia funkcjonowania układu odpornościowego, co może się wiązać ze zwiększonym prawdopodobieństwem wystąpienia działań niepożądanych po podaniu produktu leczniczego. Badania naukowe wskazują, że pacjenci, u których występuje antygen HLA-A11 są bardziej narażeni na wystąpienie zmian wątrobowych po spożyciu środków przeciwdepresyjnych.

Piśmiennictwo
Reklama
(0)
Komentarze