Zaloguj
Reklama

Skórne zespoły paranowotworowe, cz. 1

Skórne zespoły paranowotworowe, cz. 1
Fot. panthermedia
(0)

Skóra stanowi największy narząd ciała człowieka, pełniąc przy tym szereg bardzo istotnych dla organizmu funkcji. W związku ze zmianami patologicznymi, jakie można zaobserwować na jej powierzchni, ma ona także duże znaczenie w wykrywaniu nowotworów złośliwych atakujących narządy wewnętrzne. Naukowcy wykryli wiele zależności pomiędzy występującymi schorzeniami nowotworowymi a zmianami na powierzchni skóry, opisując je jako jednostki chorobowe, np. glucagonoma, choroba Pageta, rogowacenie ciemne, zespół Birt-Hogg-Dubè, zespół znamion podstawnokomórkowych, zespół Bazexa, zespół rakowiaka.

Reklama

Skóra, czyli największy narząd naszego ciała, pełni kluczową rolę w wykrywaniu nowotworów złośliwych, które atakują narządy wewnętrzne. To właśnie dzięki objawom pojawiającym się na skórze możliwe jest wczesne rozpoznanie i wykrycie choroby, gdyż istnieje wiele powiązań pomiędzy chorobami skórnymi a zespołami paraneoplastycznymi. Zespół Sweeta, glucagonoma, choroba Pageta oraz pozasutkowa choroba Pageta, rogowacenie ciemne, zespół Birt-Hogg-Dubè, zespół znamion podstawnokomórkowych, zespół Bazexa, zespół rakowiaka, choroba Cowden (zespół licznych hamartoma) oraz wiele innych schorzeń stanowią onkologiczną manifestację skórną. Podejmowane leczenie pacjenta zależne jest od charakteru zmian oraz od położenia guza nowotworowego [1].

Nowotwory a zmiany skórne

Zmiana skórna w toku przebiegu choroby nowotworowej może być zarówno bezpośrednim przerzutem, jak to się dzieje w przypadku białaczki czy chłoniaka T-komórkowego, lub może mieć charakter dermatozy, której obecność sugeruje chorobę nowotworową, a same objawy na powierzchni skóry mogą pojawiać się znacznie wcześniej niż rozpoznanie nowotworu.

Problem powiązania zmian skórnych i rozwoju nowotworu jest wielopłaszczyznowy i może przybierać różne formy, a mianowicie zarówno w sytuacji zbieżności obydwu procesów patologicznych, ale także kiedy objawy skórne są odległe w stosunku do rozwoju nowotworu (nie są zbieżne). Inną kwestią, bardzo istotną w kontekście wykrywania zmian nowotworowych, jest fakt, że guzy rozwijające się w narządach wewnętrznych zwykle powodują niewielkie zmiany paramentów fizjologicznych, co trudne jest do uchwycenia czy wykrycia w toku prowadzonych (zwykle rutynowo) badań. Badanie zmian skórnych pozwala więc na wcześniejsze wykrycie rozwijającego się nowotworu oraz na obserwację, w jaki sposób te procesy patologiczne rzutują na organizm [1].

Przerzuty

Nowotwory rzadko dają objawy w postaci przerzutów na skórę, zdarza się to w przypadku niewielkiego procentu pacjentów onkologicznych – u około 0,7% do 10% – choć co do zasady każdy nowotwór złośliwy może takowe przerzuty dawać. Zjawisko to jest częściej obserwowane u mężczyzn, zwłaszcza w przebiegu nowotworów płuc, jelita grubego czy nerek, kiedy to guzki pojawiające się jako przerzuty przyjmują barwę cielistą lub fioletowawą i w zdecydowanej większość zlokalizowane są w obszarze źródłowym – w obrębie pierwotnego ogniska chorobowego. W takiej sytuacji duże znaczenie ma diagnostyka różnicowa, która ma na celu wykluczenie zmian takich, jak torbiele, włókniakonerwiaki czy tłuszczaki.

W budowie histologicznej zmiany, jakie pojawiają się pod postacią przerzutów, są ograniczone zasięgiem do skóry właściwej oraz tkanki podskórnej, a do najczęściej występujących typów zmian zalicza się gruczolakorak, rak kolczystokomórkowy, rak drobnokomórkowy i wielokomórkowy. Badania i obserwacje nie są w stanie jednoznacznie wskazać, który z typów występuje najczęściej, gdyż jedne badania wskazują, że odnotowuje się więcej przypadków gruczolakoraka, a najmniej raka wielokomórkowego, inne z kolei mówią o tendencji odwrotnej [1].

Zespół glucagonoma

Jeżeli w organizmie chorego toczy się proces rozwoju guza odpowiedzialnego za wytwarzanie glukagonu, mogą pojawić się dodatkowe objawy, takie jak rumień nekrolityczny wędrujący (necrolytic migratory erythema, NME), ale także objawy ogólnoustrojowe, takie jak hiperglukagonemia, nagły początek cukrzycy, niedokrwistość, utrata masy ciała czy pojawienie się biegunki. Zwykle obszary zmienione chorobowo to okolice krocza, pachwin, brzucha, pośladków oraz kończyn dolnych. Najchętniej i najczęściej atakowane są obszary skóry suchej, czego konsekwencją stają się pęknięcia naskórka. Charakterystyczne dla zmian skórnych w przebiegu tego zespołu jest pojawianie się nieregularnych rumieni oraz początkowo delikatnych pęcherzyków, które z czasem przekształcają się w zmiany nadżerkowe lub wysiękowe, często pokryte strupem. W toku przebiegu schorzenia pojawiać się także mogą zajady, zapalenia błony śluzowej jamy ustnej czy łysienie. Największa trudnością w diagnostyce jest fakt, że wszystkie zmiany, o których mowa, mogą występować jednocześnie [1].

fot. panthermedia

W toku diagnostyki oraz leczenia pacjentów z NME lekarze i specjaliści zauważyli, ze niemalże u wszystkich pacjentów, u których pojawił się rumień nekrolityczny wędrujący, zdiagnozowano guz trzustki pochodzący z komórek alfa. Co więcej, ponad połowa chorych, w momencie postawienia diagnozy, ma obecne przerzuty z komórek alfa do wątroby [1].

Piśmiennictwo

Źródło tekstu:

  • [1] A. M. Abreu Velez, M. S. Howard: Rozpoznawanie i leczenie skórnych zespołów paraneoplastycznych. „Dermatologia po Dyplomie” 2011, t. 2, nr 6, s. 39-53.
    [2] W. T. Olszewski: Rak nerki — patomorfologia i uwarunkowania genetyczne. „Onkologia w Praktyce Klinicznej” 2007, t. 3, supl. A, s. A5-A9.
    [3] Stowarzyszenie Metropolia: Program profilaktyki nowotworów ze szczególnym uwzględnieniem czerniaka złośliwego dla mieszkańców MOF Poznania. Poznań 2018, s. 3.
    [4] A. Skłodowska: Rogowiec dłoni i podeszew (keratoderma palmare et plantare) – klasyfikacja i leczenie. „Farmacja Współczesna” 2012, nr 5, s. 137-145.
    [5] A. Młodzianowski: Zespół Hedingera — sercowe objawy zespołu rakowiaka [w:] „Choroby Serca i Naczyń” 2014, t. 11, nr 1, s. 34–38.
    [6] D. Bobrowska-Snarska: Analiza obrazu klinicznego i profilu serologicznego u chorych na zapalenie skórno-mięśniowe i zapalenie wielomięśniowe ze współistniejącą chorobą nowotworową [w:] „Annales Academiae Medicae Stetinensis – Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie” 2011, t. 57, nr 2, s. 32–38.
    [7] J. Urban: Wybrane zagadnienia genodermatoz wieku rozwojowego – rybia łuska wrodzona i dziedziczna [w:] „Nowa Medycyna” 2000/11.

Kategorie ATC:


Reklama
(0)
Komentarze