Zaloguj
Reklama

Rak skóry i stany przednowotworowe

Rak skóry i stany przednowotworowe
Fot. panthermedia
(0)

Każdy człowiek posiada na skórze około dwadzieścia pięć znamion. Jesteśmy przyzwyczajeni do różnego rodzaju pieprzyków czy przebarwień w szczególności, jeśli posiadamy je „od zawsze”. Niestety od czasu do czasu zauważamy na naszym ciele nowe zmiany. W takim momencie każdy z nas powinien zachować najwyższą czujność, w szczególności dotyczy to osób, które ukończyły dwudziesty piąty rok życia lub na przykład po powrocie ze słonecznych wakacji. Okazuje się bowiem, że promieniowanie słoneczne może nam przysporzyć naprawdę wielu problemów.  

Reklama

Skąd się bierze rak skóry i czym się różni od czerniaka?

Wiele osób bagatelizuje coroczne ostrzeżenie dermatologów i ich apele o to, by unikać promieniowania słonecznego. Dla wielu z nas ważniejsza jest piękna opalenizna. Dlatego też niechętnie sięgamy po krem z filtrem lub ewentualnie decydujemy się na używanie tych najsłabszych. Należy jednak pamiętać, że ten piękny brązowy kolor ciała to nic innego jak reakcja obronna naszego organizmu.
Komórki nazywane melanocytami w trakcie ekspozycji na intensywne promieniowanie UVA/UVB/UVC próbują bronić głębsze warstwy skóry przed zabójczym działaniem słońca. Produkują one substancję nazywaną melaniną. Obecna jest ona w naszej skórze, włosach i tęczówkach i nadaje im barwę oraz odpowiada za pochłanianie wspomnianego promieniowania UV. W ten sposób nie dociera ono do głębszych warstw skóry i nie uszkadza dłużej struktury DNA komórek.
Znając ten mechanizm, łatwo zobrazować podstawową różnicę między czerniakiem złośliwym, a resztą nowotworów skóry. Czerniak jest bowiem typem raka, który rozwija się ze wspomnianych melanocytów – czyli swego rodzaju komórek obronnych skóry. Cała reszta nowotworów skóry znana jest pod wspólną, angielską nazwą non-melanoma skin cancer (czyli nowotwory skóry pochodzenia innego niż melanocytarnego). Pochodzą one z komórek, których DNA mimo ochronnego działania melaniny zostało tak bardzo zniszczone, że rozpoczął się proces nowotworzenia. Wyróżniamy  wiele rodzajów nowotworów złośliwych skóry, w tym dwa najczęstsze:

  • rak podstawnokomórkowy
  • rak kolczystokomórkowy

Czynniki ryzyka rozwoju raka skóry

Poza wspominanym wcześniej promieniowaniem słonecznym istnieje szereg innych czynników zwiększających ryzyko rozwoju raka skóry. Należą do nich między innymi:

  • ekspozycja na promieniowanie jonizujące – mowa tu przede wszystkim o promieniowaniu rentgenowskim. Osoby, które były poddawane radioterapii znacznie częściej rozwijają raka skóry. To samo dotyczy osób, które podlegają stałej ekspozycji (na przykład lekarze w czasach, gdy nadzór radiologiczny nad promieniowaniem nie był tak intensywny i dokładny jak dzisiaj)
  • infekcje wirusowe – dotyczy to przede wszystkim osób zainfekowanych wirusem HPV (wirus brodawczaka). Posiada on udokumentowane działanie onkogenne dla wielu narządów ciała, w tym skóry i błon śluzowych.
  • palenie papierosów – bardzo silny onkogen, który zwiększa ryzyko wystąpienia przede wszystkim raka kolczystokomórkowego.
  • stany przednowotworowe – są to różnego rodzaju zmiany powstałe w wyniku początkowej onkogenezy, jednak same w sobie nie są nowotworami złośliwymi, a jedynie znacząco zwiększają ryzyko ich powstania.


fot. panthermedia

Stany przednowotworowe

Tak jak wspomniano wyżej są to zmiany przedinwazyjne. Oznacza to, że nie wywołują one przerzutów oraz nie doprowadzają do śmierci pacjenta. Jednak w przypadku zaniedbania leczenia istnieje bardzo duże ryzyko, że z biegiem czasu ulegną przemianie w raka. Wyróżniamy wiele stanów przednowotworowych skóry, ale najczęściej występują trzy z nich:

  • rogowacenie białe (leukoplakia) – jest to zmiana przednowotworowa niezależna od promieniowania słonecznego. Powstaje najczęściej na błonach śluzowych jamy ustnej oraz na języku.
  • choroba Bowena – przyjmuje ona postać wyraźnie odgraniczonej, uniesionej powyżej poziomu ciała zmiany z nadżerką w części centralnej. W około 20% ulega przekształceniu w raka kolczystokomórkowego.
  • rogowacenie słoneczne (starcze) -  jest to najistotniejsza zmiana przednowotworowa dla rozwoju raka skóry. Występuje jako małe, pojedyncze lub mnogie, zwykle twarde plamy na twarzy, karku, rękach oraz wszystkich miejscach eksponowanych na działanie promieni słonecznych. Szczególnie często występuje u osób w wieku starczym lub o delikatnej, jasnej karnacji. W przypadku zdiagnozowania rogowacenia starczego konieczne jest wykluczenie wczesnego stadium raka skóry.

Reklama
(0)
Komentarze