Zaloguj
Reklama

Toksyczna nekroliza naskórka po podaniu leków – co robić?

Lekarstwa
Fot. panthermedia
Lekarstwa
(0)

Działania niepożądane produktów leczniczych mogą przebiegać w różny sposób – czasami to niewielka wysypka czy pojawienie się plam na skórze. W skrajnych przypadkach może jednak dojść do zagrożenia życia. Czym wobec tego jest toksyczna nekroliza naskórka?

Reklama

Toksyczna nekroliza naskórka – co to za choroba

Toksyczna nekroliza naskórka, czyli zespół Lyella, znana jest również jako TEN (ang. toxic epidermal necrolysis), zespół oparzonej skóry lub tzw. zespół rozległego spełzania naskórka. Zespół Lyella zaliczany jest do ciężkich chorób pojawiających się po podaniu niektórych produktów leczniczych. Jego wystąpienie klasyfikowane jest jako ciężkie działanie niepożądane. Pierwsze wzmianki o zespole Lyella pojawiły się w latach 50. ubiegłego wieku. Zespół oparzonej skóry nie występuje często – szacuje się, że rocznie dotyka 0,4-1,9 osób na milion pacjentów. Co ważne, choroba może pojawić się u każdego: bez względu na wiek lub płeć. Jak wskazują dane literaturowe, osoby cierpiące na upośledzenie odporności (np. wywołane wirusem HIV) bądź obciążone innymi chorobami osłabiającymi układ odpornościowy są znacznie bardziej narażone na wystąpienie zespołu toksycznej nekrolizy naskórka

Objawy zespołu toksycznej nekrolizy naskórka

Głównymi objawami choroby są silne wykwity rumieniowe, pęcherze oraz zmiany w obrębie błon śluzowych, które wyglądem przypominają poparzoną skórę. Zespół Lyella może prowadzić do wystąpienia ciężkiej niewydolności wielonarządowej, co może zakończyć się zgonem. Choroba czasem przypomina zespół Stevensa-Johansona, który również może wystąpić jako działanie niepożądane po podaniu niektórych leków. Od 1993 roku powszechnie stosuje się trzystopniową skalę, która na podstawie m.in. procentu zajętej przez zmiany skóry pozwala sklasyfikować, z jakim zespołem mamy do czynienia. W przypadku zespołu Lyella >30% powierzchni skóry jest zajęte przez zmiany. 

Śmiertelność

Szacuje się, że śmiertelność w zespole Lyella sięga nawet 30%, uzależniona jest od stanu pacjenta i czasu, w jakim po pojawieniu się objawów został przyjęty do szpitala. Skala SCORTEN pozwala prognozować śmiertelność pacjentów dotkniętych przez zespół Lyella. W ocenie bierze się pod uwagę m.in. stężenie glukozy w surowicy, zajętą powierzchnię ciała, wiek czy stężenie mocznika w surowicy. Weryfikując dane, przypisuje się im odpowiednią wartość liczbową, a tym samym sumuje punkty, które pozwalają na ocenę zagrożenia życia. 

Przyczyny występowania toksycznej nekrolizy naskórka

Zespół toksycznej nekrolizy naskórka występuje po podaniu niektórych leków. W piśmiennictwie opisano ponad 200 substancji czynnych będących składnikami leków. Wśród najczęściej wymienianych leków, które wywołują zespół toksycznej nekrolizy naskórka, wymienia się: sulfonamidy (np. sulfasalazynę, trimetoprim, sulfametoksazol), niektóre leki przeciwdrgawkowe (np. fenobarbital, karbamazepina), antybiotyki z grupy penicylin, cefalosporyn, makrolidów, niektóre leki przeciwgrzybicze i przeciwzapalne.

Przyjmowanie leków, fot. panthermedia

Opóźnione pojawienie się objawów

Co ciekawe, w przeciwieństwie do reakcji anafilaktycznych, wykwity skórne mogą pojawić się nawet 2 tygodnie po podaniu leku. Tzw. okres utajenia bywa jednak różny, np. po podaniu sulfonamidów reakcja przebiega znacznie szybciej. Zespół Lyella charakteryzuje się pojawieniem niespecyficznych objawów, takich jak gorączka, ból gardła czy dreszcze. Zmiany skórne pojawiają się zazwyczaj na twarzy, obejmując kolejno szyję, kończyny, tułów. Wraz z rozwojem choroby występują pęcherze. W kolejnym stadium dochodzi do tzw. spełzania zdrowego naskórka, które jest znane jako objaw Nikolskiego. W dalszym etapie zmiany dotykają błony śluzowej jamy ustnej, gardła, nosa, narządów płciowych czy nawet narządów oddechowych, co w konsekwencji prowadzi do problemów z oddychaniem. U pacjentów dotkniętych zespołem Lyella, w jamie ustnej mogą być obecne strupy. W niektórych przypadkach dochodzi również do zajęcia narządu wzroku – może pojawić się owrzodzenie rogówki i zapalenie gałki ocznej, którym towarzyszy fotofobia.

Piśmiennictwo

Źródło tekstu:

  • Hesing M., Reich A.: Zespół Lyella. Viamedica. Open Journal Systems.
    
Berneburg M.: Ciężkie skórne reakcje niepożądane związane ze stosowaniem leków. W: Dermatologia Braun-Falco. Red. W.H.C., Burgdorf, G. Plewig, H.H. Wolff, M. Landthaler. Czelej. Lublin 2010.apy
    Hinc-Kasprzyk J., Polak-Krzemińska A., Ożóg-Zabolska I.: Toxic epidermal necrolysis. Anaesthesiol. „Intensive Therapy” 2015, no. 3, pp. 257–262.

Adres www źródła:

Kategorie ATC:


Reklama
(0)
Komentarze