Zaloguj
Reklama

Pokrzywka kontaktowa: co ją wywołuje i jak ją leczyć?

Wysypka na szyi
Fot. Shutterstock
Wysypka na szyi
(0)

Pokrzywka kontaktowa objawia się charakterystycznymi zmianami skórnymi, ale nie tylko – możliwe jest również i to, że pacjent będzie zmagał się z dolegliwościami ze strony układu oddechowego czy pokarmowego. Wywołać pokrzywkę kontaktową może kontakt z różnymi czynnikami, m.in. z lateksem, ale i z sierścią zwierząt czy pewnymi aldehydami obecnymi w odzieży. Wszystkie wymienione aspekty są ważne, najistotniejsze jest jednak co innego: jak można leczyć pokrzywkę kontaktową?

Reklama

Spis treści:

  1. Pokrzywka kontaktowa: rodzaje
  2. Jakie substancje mogą wywołać pokrzywkę kontaktową?
  3. Objawy pokrzywki kontaktowej
  4. Dodatkowe objawy, które mogą być związane z pokrzywką kontaktową
  5. Diagnostyka pokrzywki kontaktowej – na czym polega?
  6. Leczenie pokrzywki kontaktowej

Pokrzywka kontaktowa to jeden z wielu wyróżnianych rodzajów pokrzywki. Ten jednak typ tego dermatologicznego problemu charakteryzuje się tym, że rozwija się po bezpośrednim kontakcie skóry z czynnikiem drażniącym.

Pokrzywka kontaktowa: rodzaje 

Na samym już początku warto zaznaczyć, że istnieją dwa rodzaje pokrzywki kontaktowej. Problem ogólnie kojarzyć się może z reakcjami alergicznymi i rzeczywiście – jednym z jego typów jest pokrzywka kontaktowa alergiczna. Pojawiać się może ona wtedy, kiedy skóra pacjenta uczulonego na jakąś substancję – np. na lateks – zetknie się z nią. W takiej sytuacji dochodzi do pobudzenia komórek układu odpornościowego, zachodzi reakcja alergiczna i z jej właśnie powodu u pacjenta pojawiają się zmiany skórne czy inne dolegliwości.

Wbrew jednak wszelkim pozorom pokrzywka kontaktowa nie jest powiązana wyłącznie z reakcjami alergicznymi. Drugim wyróżnianym jej typem jest pokrzywka kontaktowa niealergiczna. Jej przyczyny tak naprawdę nie do końca zostały poznane – możliwe jest to, że spowodowana ona jest miejscowym wyrzutem histaminy, ale i to, że doprowadza do niej zwiększone uwalnianie substancji z grupy prostaglandyn. Ogólnie jednak w przypadku pokrzywki kontaktowej niealergicznej uważa się, że występuje ona u pacjentów, u których nie doszło do zjawiska sensytyzacji (uwrażliwienia na dany antygen). W związku z tym prowokować ten problem może zetknięcie się z substancją, z którą do tej pory organizm nie miał nigdy wcześniej jeszcze do czynienia.

Jakie substancje mogą wywołać pokrzywkę kontaktową? 

Czynnikami, z którymi kontakt może stanowić przyczynę pokrzywki kontaktowej, może być naprawdę wiele różnych substancji.

W przypadku pokrzywki kontaktowej niealergicznej jednymi z częściej wywołujących ją związków są:

  • kwas benzoesowy,
  • glikol polietylenowy,
  • chlorek kobaltu,
  • aldehyd cynamonowy,
  • sierść zwierzęca,
  • kwas sorbinowy.

Wymienione substancje mogą wydawać się całkowicie obce – w rzeczywistości jednak są one powszechne. Przykładowo kwas sorbinowy jest jednym z dodawanych do żywności konserwantów, z kolei zaś aldehyd cynamonowy znaleźć można m.in. w różnych kosmetykach.

Jeżeli zaś chodzi o pokrzywkę kontaktową alergiczną, to do niej doprowadzać może zetknięcie się skóry z takimi substancjami, jak np.:

  • lateks,
  • składniki farb do włosów,
  • różne antybiotyki,
  • metale (szczególnie nikiel).

Objawy pokrzywki kontaktowej 

Podstawowym objawem pokrzywki kontaktowej jest charakterystyczna wysypka. Pojawia się ona krótko po zetknięciu się skóry z substancją drażniącą, zwykle w ciągu kilkunastu minut. Bąble pokrzywkowe miewają różne rozmiary, zazwyczaj jednak ich wielkość nie przekracza kilku milimetrów. Innymi cechami charakterystycznymi tychże zmian jest to, że bledną one pod wpływem ucisku, a także to, że utrzymują się one przez krótki czas (wynoszący od kilku godzin do maksymalnie około doby), po czym samoistnie ustępują (o ile oczywiście zerwany zostanie kontakt z czynnikiem, który wywołał pokrzywkę kontaktową). Bąblom pokrzywkowym typowo towarzyszą zaczerwienienie skóry oraz jej, nierzadko dość mocny, świąd.

Pokrzywka kontaktowa, fot. panthermedia

Dodatkowe objawy, które mogą być związane z pokrzywką kontaktową 

Wydawać by się mogło, że pokrzywka kontaktowa powinna się manifestować objawami w obrębie skóry. Tak rzeczywiście bywa najczęściej, możliwe jest jednak, że u pacjenta – po kontakcie z czynnikiem drażniącym, szczególnie w przypadku pokrzywki kontaktowej w mechanizmie alergicznym – wystąpią i pozaskórne dolegliwości. Takowymi mogą być m.in. świsty (przypominające te, które występują w przebiegu astmy), ale i trudności z oddychaniem, wodnisty katar oraz łzawienie oczu i ich zaczerwienienie. Możliwe jest niestety również i to, że u pacjenta dojdzie do stanu zagrożenia życia, którym jest wstrząs anafilaktyczny.

Diagnostyka pokrzywki kontaktowej – na czym polega? 

Czasami postawienie rozpoznania pokrzywki kontaktowej nie nastręcza trudności. Tak jest chociażby u pacjentów, u których charakterystyczne bąble pokrzywkowe pojawiają się w miejscu noszenia metalowego zegarka czy jakiegoś łańcuszka – wtedy z dużym prawdopodobieństwem można przyjąć, że pokrzywka pojawia się na skutek kontaktu z niklem. Zdarza się jednak i tak, że trudno chociażby przypuszczać, jaki to konkretnie czynnik może być odpowiedzialny za pojawienie się nieprzyjemnych, dręczących pacjenta dolegliwości. W takim przypadku wykorzystanie znajdować mogą specjalistyczne badania, takie jak testy RAS (wykrywające specyficzne, reagujące z konkretnym antygenem, przeciwciała klasy IgE we krwi) czy testy płatkowe (polegające na aplikowaniu na skórę pacjenta płatków z różnymi alergenami).

Leczenie pokrzywki kontaktowej 

W sytuacji, gdy u pacjenta pojawią się już objawy pokrzywki kontaktowej, podstawowymi lekami, które są mu zalecane, są środki przeciwhistaminowe. Jako przykłady leków z tej grupy, stosowanych w leczeniu pokrzywki kontaktowej, podać można m.in. loratadynę czy cetyryzynę. W cięższych przypadkach – kiedy dolegliwości chorych są mocno nasilone – wykorzystywane mogą być leki z grupy glikokortykosteroidów.

Powyżej jednak opisane zostało postępowanie wtedy, kiedy to pacjent już zmaga się z objawami pokrzywki. Podstawowe znaczenie w przypadku tego schorzenia ma jednak zupełnie co innego. Diagnostyka pokrzywki kontaktowej i związana z tym identyfikacja jej czynnika sprawczego u danego pacjenta jest bardzo ważna, ponieważ podstawowym zaleceniem, które otrzymują pacjenci, jest unikanie tych czynników, które prowokują wystąpienie u nich bąbli pokrzywkowych.

Piśmiennictwo
Reklama
(0)
Komentarze