Podstawowa analiza laboratoryjna moczu jest jednym z podstawowych badań zlecanych przez lekarza prowadzącego u kobiet ciężarnych. Zmiany pojawiające się w moczu mogą być wykładnikiem schorzeń ogólnoustrojowych, które mogą stać się przyczyną powikłań i zagrożeń ciąży. Prawidłowy mocz powinien mieć barwę jasnożółtą, być przejrzysty o odczynie lekko kwaśnym (pH 5,5) oraz pozbawiony takich składników ja białko, cukier, bilirubina, aceton oraz erytrocyty (czerwone ciałka krwi).

Norma krwinek białych (leukocytów) w moczu wynosi do 5 w polu widzenia. W zależności od spożywanych pokarmów, zażywanych leków czy też pewnych schorzeń mocz może przybierać różną barwę. Ciemna jego barwa (pomarańczowo-brunatna) może świadczyć o jego zbytnim zagęszczeniu, co spowodowane może być odwodnieniem organizmu, występującym często w pierwszych tygodniach ciąży na skutek uporczywych wymiotów, będących pierwszymi objawami ciąży. Różowa bądź czerwona barwa pojawia się po zjedzeniu np. buraczków lub też, gdy podbarwiony jest on krwią, natomiast intensywnie żółta bądź zielonobrązowa w chorobach wątroby, dróg żółciowych czy żółtaczkach.

Pojawienie się białka w moczu (jednym z objawów jest duża „pienistość” moczu) może świadczyć o schorzeniach nerek lub dróg moczowych. W przypadku tych chorób obserwuje się znaczną utratę białka z moczem. Białko w moczu jest również wykładnikiem jednego z powikłań ciąży, jakim jest EPH-gestoza (zatrucie ciążowe). Niewielkie ilości białka mogą pojawić się w moczu w czasie wysokiej gorączki, pod wpływem nadmiernego wysiłku fizycznego lub przemarznięcia.

Jeżeli w moczu pojawia się cukier może świadczyć to o pewnych zaburzeniach gospodarki węglowodanowej, między innymi o cukrzycy. U kobiet ciężarnych śladowe ilości białka lub cukru mogą także być związane z fizjologicznym obniżeniem się nerkowego progu filtracyjnego nerek. Pojedyncze leukocyty oraz erytrocyty nie stanowią jeszcze powodu do niepokoju.

Czasami pojawiają się pojedyncze krwinki w polu widzenia, lecz najczęściej jest to wynikiem nieprawidłowego pobrania próbki moczu do badania lub wysokobiałkowej diety w dniu poprzedzającym badanie. Nadmierna ich ilość może świadczyć o zakażeniach układu moczowego, ostrych stanach zapalnych dróg moczowych bądź uszkodzeniu nerek. W próbce moczu mogą pojawić się również niewielkie ilości moczanów i szczawianów wapnia oraz nieliczne bakterie.