Zaloguj
Reklama

Słoneczne starzenie się skóry

Słoneczne starzenie się skóry
Fot. medforum
(5)

Promieniowanie słoneczne, oprócz szeregu dobroczynnych efektów związanych przede wszystkim z oddziaływaniem na organizm człowieka promieni podczerwonych i światła widzialnego, wywiera szereg niekorzystnych zmian zależnych głównie od promieniowania ultrafioletowego. Dotyczą one nie tylko pacjentów z nadwrażliwością na światło, ale również osób zdrowych.

Częste, wieloletnie ekspozycje na promieniowanie ultrafioletowe powodują przedwczesne i przyspieszone starzenie się skóry, zwane posłonecznym lub zewnątrzpochodnym (photoaging), jak również powstawanie zmian przednowotworowych i nowotworowych. Stwierdzono również wyraźny związek wzrostu częstości występowania czerniaka skóry ze wzrostem ekspozycji na naturalne (słońce) i sztuczne (solaria) źródła promieniowania ultrafioletowego.

Na zmiany zachodzące w starzejącej się skórze składają się dwa, jednocześnie występujące, zjawiska.

Pierwsze obejmuje uwarunkowany genetycznie mechanizm wewnątrzpochodnego (chronologicznego) starzenia się, które dotyczy całego organizmu i polega na powolnym procesie zwyrodnienia tkanki łącznej.

Drugie zjawisko, określane zewnątrzpochodnym lub fotozależnym starzeniem się (photoaging), związane jest głównie z promieniowaniem ultrafioletowym, które w znacznym stopniu wywołuje przedwczesne starzenie się nawet u młodych ludzi.

Promieniowanie słoneczne

Promieniowanie ultrafioletowe jest podstawowym czynnikiem odpowiedzialnym za powstawanie zmian pojawiających się w skórze wraz z wiekiem w obrębie okolic eksponowanych na światło. Zmiany powstające w obrębie skóry twarzy w 80 % zależne są od działania czynników środowiskowych.

W życiu codziennym poddawani jesteśmy jednoczesnemu oddziaływaniu całego spektrum światła słonecznego, jednak efekty biologiczne, wyzwalane w skórze, zależą od długości promieniowania, a więc związane są w większym lub mniejszym stopniu z określonym pasmem UV. Początkowo uważano, że główną rolę w fotostarzeniu się skóry odgrywa promieniowanie UVB. Obecnie wiadomo, że zarówno UVA, jak i UVB indukują szereg zmian degeneracyjnych w skórze, działają immunosupresyjnie, a także kancerogennie.

Promieniowanie o krótszej długości fali, UVB, pochłaniane jest głównie w naskórku i wywiera wpływ na znajdujące się w nim keratynocyty i komórki Langerhansa, natomiast promieniowanie dłuższe, UVA, wnika głębiej, działa więc także w obrębie skóry właściwej na fibroblasty, komórki dendrytyczne, komórki śródbłonka naczyń i komórki zapalne nacieku (limfocyty, monocyty, granulocyty).


fot. ojoimages

Promieniowanie UVA swoje działanie w skórze wywiera na drodze pośredniej poprzez indukcję wolnych rodników, głównie tlenu singletowego, które następnie mogą wywoływać szereg różnych reakcji: peroksydację lipidów, aktywację czynników transkrypcyjnych, wzrost ekspresji metaloproteinaz i uszkodzenie pojedynczych nici DNA komórkowego i DNA mitochondriów. Aczkolwiek UVB również posiada zdolność indukcji wolnych rodników, jego główny mechanizm działania polega na bezpośrednim uszkadzaniu DNA komórki.

Pod wpływem UVB powstają charakterystyczne mutacje w DNA: C → T, CC → TT. W związku ze wzrostem ekspozycji na naturalne promieniowanie ultrafioletowe (słońce) i nadmierne korzystanie ze sztucznych źródeł promieniowania UV (solaria), coraz częściej spotykamy się w praktyce dermatologicznej z problemem słonecznego starzenia się skóry oraz zmianami przednowotworowymi i nowotworowymi. Już niewielkie codzienne dawki UVA powodują pogrubienie warstwy rogowej i całego naskórka, a także powstawanie nacieków komórkowych pod naskórkiem.

(5)
Reklama
Komentarze