Zaloguj
Reklama

Psychodermatologia: dyscyplina naukowa, która pomoże Twojemu dziecku

Psychodermatologia: dyscyplina naukowa, która pomoże Twojemu dziecku
Fot. Shutterstock
(0)

Schorzenia dermatologiczne często przybierają formę chorób przewlekłych, oddziałując tym samym na jakość życia chorującego oraz na jego psychikę. Zależności pomiędzy tymi dwoma sferami życia – fizycznością oraz psychiką – są stwierdzone. Zarówno psychika oddziałuje na ciało, mogąc generować powstawanie schorzeń dermatologicznych, jak i stan fizyczny ma duży wpływ na psychikę. Szczególne znaczenie ma to dla wieku dziecięcego, kiedy dochodzi do kształtowania się nawyków, które często towarzyszą człowiekowi w toku jego życia.

Reklama

Stan psychiczny odgrywa bardzo znaczącą rolę w przebiegu wielu schorzeń, zwłaszcza kiedy mamy do czynienia ze schorzeniami natury przewlekłej. Wzajemne oddziaływanie stanu fizycznego i psychicznego jest nierozerwalne, co powoduje, że jedna sfera napędza drugą, doprowadzając w konsekwencji do tego, że sytuacja, w jakiej znajduje się człowiek dotknięty chorobą, staje się w jego oczach sytuacją bez wyjścia. Pozostaje to w ścisłej korelacji z jakością życia i nie pozwala w pełni korzystać z możliwości, jakie posiada dana jednostka. Bardzo duży wpływ na stan naszej psychiki ma zwłaszcza nasz wygląd i to, jak się czujemy we własnej skórze, stąd wszelkie zmiany dotykające skóry, szczególnie te w widocznych miejscach, stają się często przyczyną odizolowania społecznego, napiętnowania czy stygmatyzowania z powodu różnego rodzaju stereotypów zakorzenionych w myśleniu otoczenia [1].

Psychodermatologia

Dotykając pogranicza dziedzin takich jak psychologia, psychiatria, dermatologia, kosmetologia i medycyna estetyczna, pojawia się nowy aspekt warty uwagi, jakim jest psychodermatologia, czyli skupienie się na psychicznych skutkach chorób i zaburzeń dermatologicznych [1]. Jest to nauka stosunkowo młoda, bazująca na badaniu związków i wzajemnych interakcji, jakie zachodzą pomiędzy procesami emocjonalnymi a chorobami skóry. Udokumentowany wpływ czynników psychospołecznych na efekty terapii biologicznej jest podstawą dla rozwoju badań nad tego typu relacjami i związkami, a sama medycyna psychosomatyczna urosła do rangi subdyscypliny, która w niektórych krajach jest nauką certyfikowaną [2].

W kontekście biologicznym funkcjonowania naszego organizmu zwrócono uwagę na znaczącą rolę interakcji bazujących na wspólnych neurohormonach i neuromediatorach obecnych w skórze, w ośrodkowym układzie nerwowym i w układzie odpornościowym. Zauważono także powiązania pomiędzy układem neuroendokrynnym, układem odpornościowym oraz skórą, a interakcje zachodzące na tej linii pozostają wielokierunkowe – zarówno stres ma wpływ na rozwój i pogłębianie się schorzeń dermatologicznych, jak również choroby skóry stawać się mogą przyczyną chorób i zaburzeń na tle psychicznym [1].

Choroby skóry a otoczenie

Częstą reakcją otoczenia na osobę z widoczną chorobą skóry jest odrzucenie – traktowanie chorego jak „brudnego”, jak osobę, która nie przestrzega zasad higieny, strach przez nim i jego chorobą pomimo tego, że większość schorzeń z tego zakresu jest niezakaźna i nie ma możliwości przejęcia choroby. To wszystko potęguje się szczególnie, jeśli mamy do czynienia z chorobą przewlekłą, a chory spotyka się z takim podejściem otoczenia przez większość czasu. Generuje to potrzebę całościowego podejścia w terapii, wykorzystując zarówno farmakoterapię zmian powstałych w wyniku choroby, jak również oddziaływania psychoterapeutyczne względem danego pacjenta [1].

Psychodermatozy

W tej grupie zaburzeń doszukać można się wielu podziałów, jednak najczęściej mówi się o trzech kategoriach, takich jak: zaburzenia natury psychofizjologicznej, zaburzenia psychiczne jako wtórne do schorzeń dermatologicznych oraz zaburzenia psychiczne jako pierwotne dla chorób dermatologicznych i manifestujące się na skórze. Mówiąc o psychodermatozach, zalicza się do tej grupy choroby, które w wyniku przeżywanego stresu mogą się rozwijać lub też nasilać swoje objawy. Próbą wyjaśnienia tych zależności jest model nerwowo-immunologiczno-skórno-endokrynologiczny, jednak badania nad wzajemnymi zależnościami ciągle trwają ze względu na niejasność zachodzących procesów [2].

fot. panthermedia

AZS

Atopowe zapalenie skóry jest jedną z najczęstszych chorób psychodermatologicznych, z jaką spotykają się specjaliści – a szczególnie, w pierwszej kolejności, alergolodzy. Charakterystyczne dla AZSzmiany skórne będące nadmierną odpowiedzią organizmu na nieswoiste alergeny obecne w środowisku. W patogenezie podkreślana jest rola stresu, co wywnioskowano na podstawie obecności zwiększonej liczby komórek Th2 w niezmienionej skórze chorych względem osób zdrowych. Co więcej: zjawisko to obserwowane jest już we wczesnym dzieciństwie. Jak wykazują badania, stres ma również wpływ na zaostrzenie się zmian już obecnych, co więcej  dochodzi do zmniejszenia liczby włókien nerwowych w obszarze zmienionym chorobowo, czyli do modyfikacji unerwienia oraz układu serologicznego. Czynniki psychologiczne i fizjologiczne nie są jednak jednokierunkowe, stąd u dzieci, które borykają się z AZS, stwierdza się także obecność zaburzeń natury emocjonalnej oraz zaburzenia zachowania. W opiece nad dzieckiem z problemami skórnymi warto także zwrócić uwagę na rolę rodziców. Opierając się na badaniach prowadzonych w Wielkiej Brytanii, zauważono, że opieka nad dzieckiem z AZS, jego drażliwość, niepokój, a także ciągłe dbanie o wygląd skóry i jej odpowiednia pielęgnacja powoduje, szczególnie u matek, przemęczenie oraz jest przyczyną stresu [1].

Podobne korelacje pomiędzy stanem psychicznym a fizycznym u pacjentów dermatologicznych zauważano także w innych schorzeniach alergicznych skóry, takich jak pokrzywka czy wyprysk skórny [1].

Piśmiennictwo

Źródło tekstu:

  • [1] A. Zalewska-Janowska: Psychodermatologia w alergologii. „Alergia Astma Immunologia” 2010, nr 15(3), s. 109-117.
    [2] I. Makowska, A. Gmitrowicz: Psychodermatologia – pogranicze dermatologii, psychiatrii i psychologii. „Psychiatria i psychologia kliniczna” 2014, nr 14(2), s. 100–105.
    [3] H. Korabel, D. Dudek, A. Jaworek, A. Wojas-Pelc: Psychodermatologia psychologiczne i psychiatryczne aspekty w dermatologii. „Przegląd Lekarski” 2008, nr 65(5), s. 244.

Adres www źródła:

Kategorie ICD:


Reklama
(0)
Komentarze