Zaloguj
Reklama

Glikokortykosteroidy w dermatologii

Autor/autorzy opracowania:

Źródło tekstu:

  • [1] „Miejscowe glikokortykosteroidy w leczeniu chorób skóry — zalecane standardy postępowania” A. Kaszuba, M. Pastuszka, A. Kaszuba [w:] Forum Medycyny Rodzinnej 2009, tom 3, nr 5

Kategorie ATC:


Glikokortykosteroidy w dermatologii
Fot. medforum
(0)

Glikokortykosteroidy (GKS) są grupą substancji, której skuteczność w leczeniu różnego rodzaju zmian i chorób skórnych, jest bardzo wysoka. Obecnie stosowane preparaty, przechodzą przez wiele różnych modyfikacji, co sprawia, że ich skuteczność jest jeszcze większa, przy jednoczesnym, wysokim poziomie bezpieczeństwa. Terapia GKS, stosowana może być w bardzo różnych kombinacjach, a jej przebieg oraz wszelkie zalecenia ustalane są indywidualnie, zgodnie z diagnozą oraz z efektami, jakie ma przynieść terapia.

Reklama

W 1950 roku, chemik Edward Kendal oraz reumatolog Philip Hench, odznaczeni zostali prestiżową nagrodą Nobla, za odkrycie hormonów kory nadnerczy oraz zbadanie ich struktury i biologicznego działania. Już w 1951 roku, po zsyntetyzowaniu hydrokortyzonu, udowodniono jego niezwykłą skuteczność w leczeniu dermatologicznym. Obecnie, rozwój nauki i technologii, przyniósł nowe rozwiązania w zakresie stosowanego podłoża, co sprawiło, że stosowanie glikokortykosteroidów stało się znacznie bezpieczniejsze.

Miejscowe zastosowanie glikokortykosteroidów

Glikokortykosteroidy (GKS), stosowane miejscowo, należą obecnie do preparatów charakteryzujących się najwyższą skutecznością w leczeniu wielu chorób związanych ze stanami zapalnymi skóry.

Na rynku dostępna jest obecnie bardzo szeroka gama różnego rodzaju preparatów, o zróżnicowanym stężeniu oraz sile działania, stąd też bardzo ważny jest ich odpowiedni dobór, w zależności od problemu. Wielokrotnie wymaga to od lekarza dużej wiedzy oraz doświadczenia, a przede wszystkim, postawienia prawidłowej diagnozy.

Główne właściwości, dla których stosuje się GKS, to przede wszystkim działanie przeciwzapalne, antyporoliferacyjne a także immunosupresyjne.

Mechanizm działania GKS

Rozwój nauki przyniósł wiele odpowiedzi dotyczących samego mechanizmu działania GKS. Po przeniknięciu przez błonę komórkową, wchodzi on w połączenie z receptorem cytoplazmatycznym i w tej formie, przemieszcza się do jądra komórkowego, gdzie po kontakcie z DNA komórki, wywołuje określoną sekwencję, jako odpowiedź na GKS. W konsekwencji dochodzi do zahamowania lub pobudzenia transkrypcji określonych genów.

Sposób działania

Głównym powodem zastosowania GKS, jest ich silne oddziaływanie przeciwzapalne, co jest konsekwencją aktywowanych przez nie procesów. Przede wszystkim, dochodzi do skurczy naczyń krwionośnych, a tym samym, do zmniejszenia ich przepuszczalności. GKS mają również wpływ na procesy, które powodują zahamowanie syntezy cytokin pozapalnych. Ponadto, zwiększona zostaje aktywność endonukleaz jednocześnie hamując migrację makrofagów oraz proliferację limfocytów T i B, odpowiedzialnych za stan zapalny w organizmie. Dodatkowo, GKS mają działanie regulacyjne, w stosunku do funkcji eozynofilów, poprzez zapobieganie ich degranulacji i uwalniania przez nie białek cytotoksycznych. Komórki Langerhansa zaczynają pracować w sposób nieprawidłowy, co wiąże się ze zmniejszeniem aktywności fibroblastów. W konsekwencji GKS mają silne, immunosupresyjne działanie, hamujące procesy zapalne w komórce.


fot. shutterstock

Działanie lecznicze i terapeutyczne

GKS, dzięki wyżej opisanym oddziaływaniom, posiadają wiele cech świadczących o ich skuteczności terapeutycznej. Istotna jest bowiem budowa chemiczna, a mianowicie modyfikacje naturalnej cząsteczki hydrokortyzonu. Rozwój technik chemicznych i laboratoryjnych, pozwolił na uzyskanie wielu syntetycznych preparatów, poprzez zmiany w ilości wiązań cząsteczek komórkowych, bądź dołączenie konkretnych grup innych cząsteczek.

Ponadto ważne jest podłoże, jakie jest nośnikiem dla samego steroidu. Swoje zastosowanie znalazły tutaj maści, kremy, lotiony i różnego rodzaju roztwory, które cechują się zróżnicowanymi zdolnościami do przenikania przez błony śluzowe. Dodatkowym aspektem obecnie stosowanych podłoży są ich właściwości kosmetyczne i pielęgnacyjne, dzięki którym, stają się one bezpieczniejsze. Ponadto gotowe preparaty zawierają dodatki, takie jak kwas salicylowy, dziegcie, noemecyna, klotrimazol i wiele innych, które mają na celu zwiększenie skuteczności działania steroidu.

Reklama
(0)
Komentarze