Zaloguj
Reklama

Genodermatozy – genetyczne podłoże chorób skóry

Genodermatozy – genetyczne podłoże chorób skóry
Fot. panthermedia
(0)

Genodermatozy stanowią grupę rzadko występujących schorzeń skóry, których podłożem są zaburzenia genetyczne w postaci mutacji. Stanowią one przyczynę nieprawidłowości w ścieżkach transkrypcyjnych, zaburzając odpowiednie funkcjonowanie narządu, jakim jest skóra. Diagnostyka molekularna stanowić powinna podstawę w potwierdzaniu rozpoznania oraz w planowaniu procesu diagnostycznego, jednak na chwilę obecną wiedza medyczna dotycząca tych kwestii jest niewystarczająca i konieczna do pogłębiania w dalszych badaniach klinicznych.

Reklama

Genodermatozy stanowią grupę chorób, których głównym podłożem jest genetyka, a dotyczą one zaburzeń, jakie wystąpić mogą zarówno w budowie, jak i funkcjach pełnionych przez skórę. Genodermatozy są rozpoznawane pod różną postacią – chorób pęcherzowych skóry, wszelkiego rodzaju zaburzeń procesu rogowacenia, nieprawidłowości i zaburzeń związanych z przebarwieniami skórnymi, a także zmianami, które powiązane są z tkanką łączną oraz z naczyniami krwionośnymi, stanowią grupę chorób podwyższonego ryzyka względem możliwości rozwoju nowotworu o zróżnicowanym stopniu złośliwości [1].

Jest to stosunkowo rzadko występująca grupa schorzeń, której zależności genotypowo-fenotypowe zostały określone jedynie częściowo, stąd głównym filarem diagnostycznym jest metoda molekularna zapewniająca możliwość zdefiniowania i określenia występującej mutacji, a co więcej u każdego z pacjentów daje możliwość weryfikacji rozpoznania klinicznego. Dzięki wynikom uzyskanym na drodze diagnostyki molekularnej możliwe jest wstępne określenie rokowań pacjenta, wskazania poziomu ryzyka pojawienia się mutacji w rodzinie oraz opracowanie zmodyfikowanych terapii. Niemniej metoda ta ma swoje ograniczenia – wykrywa mutacje jedynie w 80% przypadków, stąd konieczność prowadzenia dalszych badań naukowych na tym gruncie [2].

Skóra

Skóra to największy narząd człowieka, stanowiący około 16% ludzkiego organizmu. Jest to niezwykle ważny element „wyposażenia” naszego organizmu, z uwagi na pełnione przez nią funkcje – począwszy od tworzenia bariery ochronnej od czynników zewnętrznych oraz urazów mechanicznych, poprzez udział w procesach termoregulacji, wydalania, wydzielania i oddychania, zapewniając homeostazę organizmu, aż po funkcje związane z udziałem w procesie produkcji niezbędnych dla organizmu elementów, jak np. wit D3. Ponadto dzięki skórze elektrolity i woda nie są wytracane z organizmu, a ochrona przed promieniowaniem UV zapewnia organom wewnętrznym bezpieczeństwo [1].

Koperta rogowa jest niezbędnym elementem skóry ze względu na fakt jej nierozpuszczalności – dzięki niej keranocyty mają większą wytrzymałość mechaniczną. Sama warstwa rogowa to koperta białkowa oraz koperta lipidowa, które połączone ze sobą stanowią podstawę do odkładania się kolejnych warstw blaszek lipidowych [3].

Różne oblicza genodermatoz

W zależności od typu zmiany czy też nieprawidłowości genetycznych w zróżnicowany sposób objawiać się mogą patologie skórne. Przykładem genodermatozy o niezwykle różnorodnym obrazie jest pęcherzowe oddzielanie się naskórka (Epidermolysis bullosa – EB), które uwarunkowane jest mutacjami w genach kodujących białka wykorzystywane do generowania połączeń pomiędzy skórą właściwą a naskórkiem [1].

EB należy do chorób pęcherzowych naskórka, co oznacza, że powstające samoistnie oraz pod wpływem urazów mechanicznych pęcherze są objawem charakterystycznym w obrazie klinicznym. Wyróżnia się kilka postaci tej choroby, stąd mowa o jej heterogeniczności – postać dystroficzna, postać łączona, postać prosta oraz zespół Kindlera odróżniają się od siebie umiejscowieniem powstających pęcherzy w odmiennych warstwach skóry [1].

fot. panthermedia

Zaburzenia te dziedziczone są autosomalnie recesywnie lub dominująco ze sprzężonym chromosomem X, podobnie jak zaburzenia związane z występowaniem zespołu nietrzymania barwnika – obecnych pod postacią rozległych zmian pigmentowych. Zespół ten charakteryzuje się także obecnością innych zmian w strukturze genów i mutacjami, które dotyczą genu NEMO – odpowiedzialnego za kodowanie białka ściśle powiązanego ze szlakiem transkrypcyjnym NFkB. Szlak ten pełni znacząco rolę w regulacji procesów apoptozy oraz poliferacji komórek, stąd zaburzenia na jego drodze stanowią predyspozycje do pojawienia się nowotworu [1].

IP (Incontinenia pigmenti), czyli zespół nietrzymania barwnika, funkcjonuje także pod nazwą zespołu Blocha-Sulzbergera i dotyka noworodki płci żeńskiej, choć w literaturze opisano kilka przypadków u chłopców. Choroba ta również przybiera różne postaci w zależności od rozmieszczenia patologicznych zmian skórnych. Stadia ich rozwoju dzieli się na pęcherzykowe, brodawkowe, hiperpigmentacyjne oraz atroficzne przy czym najbardziej charakterystycznym objawem są czerwone pęcherzykowate wykwity – widoczne najczęściej zazwyczaj już w momencie narodzin dziecka [1].

Piśmiennictwo

Źródło tekstu:

  • [1] K. Wertheim-Tysarowska, M. Gos, K. Niepokój, C. Kowalewski: Genetyczne uwarunkowane choroby skóry- przegląd wybranych genodermatoz. „Medycyna Wieku Rozwojowego” 2012, t. XVI, nr 3, s. 183-195.
    [2] K. Wertheim-Tysarowska: Genodermatozy – patogeneza i diagnostyka molekularna. „Postępy Biochemii” 2018, nr 64(4), s. 351-358.
    [3] D. Śniegórska, C. Kowalewski, K. Wertheim-Tysarowska: Struktura molekularna bariery naskórkowej i jej zaburzenia w wybranych chorobach z grupy rybiej łuski. „Postępy Biochemii” 2016, nr 62(1), s. 35-46.

Kategorie ICD:

Kategorie ATC:


Reklama
(0)
Komentarze