Zaloguj
Reklama

Atopowe zapalenie skóry

Atopowe zapalenie skóry
Fot. medforum
(4)

Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest jedną z najczęstszych chorób skóry o podłożu alergicznym.

Częstość występowania AZS wzrosła w ostatnich latach, obecnie choroba ta dotyczy 10 – 12% populacji.

Zmiany skórne najczęściej pojawiają się w 1 roku życia i u połowy pacjentów ustępują w ciągu drugiego roku życia. U ok. 40% chorych na AZS dochodzi w późniejszym wieku do rozwoju innych chorób atopowych, do których zaliczamy astmę oskrzelową, pokrzywkę atopową, zapalenie spojówek i katar alergiczny. Również u większości pacjentów z AZS (60-70%) stwierdza się rodzinne występowanie chorób atopowych.

Atopowe zapalenie skóry - czym jest?

Atopowe zapalenie skóry jest chorobą alergiczną, w której dochodzi do nadmiernej produkcji przeciwciał IgE. Przeciwciała te są skierowane głównie przeciwko alergenom pokarmowym i powietrznopochodnym. AZS jest również poważnym problemem dermatologicznym ze względu na niesprawną barierę naskórkową. Zaburzenia w składzie naskórkowych lipidów powodują zwiększoną przeznaskórkową utratę wody (TEWL). Skóra ma mniejszą zawartość ceramików, co jest przyczyną jej suchości i podatności na działanie zynników drażniących. W proces chorobowy jest także zaangażowany układ neurohormonalny. Pod wpływem takich czynników jak stres, czy spocenie, wydzielane są różne neuropeptydy, które mogą zwiększać wrażliwość na histaminę.

W przebiegu AZS można wyróżnić 3 fazy:

  1. Wyprysk atopowy wczesnego dzieciństwa (do 2 roku życia)

Zmiany skórne pojawiają się zwykle w pierwszych miesiącach życia, głównie na policzkach i owłosionej skórze głowy, ale mogą występować również w innych okolicach ciała. Są to zmiany rumieniowe, często z pęcherzykami i sączeniem, obecne są liczne nadżerki i strupy. Towarzyszy im silny świąd. Często dochodzi do wtórnego zakażenia zmian.

  1. Wyprysk atopowy późnego dzieciństwa (do 12 roku życia)

W tym okresie rzadziej występują zmiany sączące, dominuje suchość skóry i zmiany rumieniowo-grudkowe, a także pogrubienie i pobruzdowanie naskórka z towarzyszącym złuszczaniem. Zmiany lokalizują się przede wszystkim w dołach kolanowych i łokciowych oraz na grzbietach rąk i stóp.

  1. Wyprysk atopowy okresu młodzieńczego i osób dorosłych

W tym okresie zmiany skórne często zajmują skórę powiek, czoła, okolicy okołoustnej, karku, szyi, górnej części klatki piersiowej, obręczy barkowej, zgięcia. Skóra jest bardzo sucha. Dochodzi do powstania nacieków zapalnych ze znacznym pogrubieniem i złuszczaniem. Skóra przybiera starczy wygląd. Zmianom skórnym towarzyszy silny świąd.

Zasady pielęgnacji w atopowym zapaleniu skóry

Najważniejsza w leczeniu AZS jest profilaktyka i odpowiednia pielęgnacja skóry. Często wyraźną poprawę obserwujemy w momencie ograniczenia kontaktu z czynnikami uczulającymi lub drażniącymi. Istotne jest unikanie przebywania w zanieczyszczonych i zadymionych pomieszczeniach, zapobieganie przeziębieniom, stresom. Należy wyeliminować kontakt z detergentami, substancjami toksycznymi (farby, lakiery itp.), dzieci nie powinny spożywać uczulających pokarmów. Ważne jest karmienie piersią w okresie niemowlęcym, zwłaszcza w przypadku rodzinnego występowania chorób atopowych. Kobiety w ciąży i w okresie karmienia również powinny unikać pokarmów uczulających.

Czynniki zaostrzające

Alergeny kontaktowe
i substancje drażniące

Drażniące działanie wełny, rozpuszczalników, detergentów, środków dezynfekujących wzmaga uszkodzenie bariery skórnej

Alergeny wziewne (roztocza kurzu domowego, pyłki kwiatowe, pleśnie)

Ustępowanie AZS w pomieszczeniach pozbawionych kurzu oraz pod wpływem immunoterapii

Pokarmy

Nadwrażliwość na pokarmy i pokrzywka kontaktowa mogą prowokować objawy AZS, głównie u dzieci

Częsta poprawa w czasie stosowania diety eliminacyjnej

Infekcje (gronkowce, drożdżaki)

Gronkowiec złocisty jest głównym drobnoustrojem stwierdzanym w zmianach w AZS, stwierdzono występowanie przeciwciał przeciwko niemu i ustępowanie zmian skórnych pod wpływem antybiotyków.

Hormony

W okresie ciąży i, menopauzy obserwowano zarówno zaostrzenie zmian skórnych w AZS, jak i ustępowanie

Stresy

Stwierdzono wyraźne nasilenie zmian pod wpływem stresu

Pory roku

Zaostrzanie zmian skórnych wczesną wiosną i jesienią, a poprawa w miesiącach letnich

 
Natomiast podstawą pielęgnacji jest zwalczanie suchości skóry. Do mycia nie należy stosować mydeł, tylko specjalne środki myjące, które nie wysuszają skóry. Pacjentom zaleca się częste stosowanie preparatów nawilżająco-natłuszczających (emolientów), które nie tylko znacznie zmniejszają suchość, ale również wyraźnie przyczyniają się do ograniczenia świądu i stanu zapalnego. Preparaty pielęgnacyjne dla osób z AZS powinny zawierać składniki zatrzymujące wodę w naskórku, należą do nich takie substancje jak mocznik, kwas mlekowy czy gliceryna.
 
Również ważne jest zapobieganie utracie wody poprzez uszczelnienie naskórka. Funkcję tę spełniają ceramidy, fosfolipidy i woski. U większości pacjentów przy stosowaniu odpowiedniej pielęgnacji dochodzi do ustępowania zmian skórnych, nawet bez pomocy leczenia farmakologicznego. W przypadku częstych nawrotów, towarzyszących uczuleń na różne alergeny, czy większego nasilenia objawów skórnych należy skonsultować się z lekarzem dermatologiem w celu wykonania testów alergicznych i włączeniu specjalistycznego leczenia.
(4)
Reklama
Komentarze